Best BA and MA Thesis on the Ancient Near East, 2023-2024

◊ BA Thesis, First Prize: Louise van der Vlugt

◊ BA Thesis, First Runner-up: Tara Sikkel

◊ MA Thesis, First Prize: Nolke Tasma

◊ MA Thesis, First Runner-up: Stamatios Vogiatzopoulos

The prizes consist of € 400 for the best BA thesis and € 600 for the best MA thesis. The runners-up receive an honorable mention.

Ten theses, all graded with an 8 or higher by their supervisors, competed this year. They were written at four different universities in the Netherlands for different study programs:

Ancient Near Eastern Studies, Greek and Latin Language and Literature, Ancient Studies, Archaeology, Classics and Ancient Civilizations, and Ancient History.

We thank our jury for evaluating the competing theses in two rounds, next to everyone’s busy schedules. Awarding the prizes would not have been possible without our 10 jurors:

Dr D. Braekmans, Prof. Dr L. Dirven, Dr B. Garnand, Dr M.M. Gross, Dr C. van den Hoven, Dr K.C. Innemée, Dr D. Kertai, Dr A. Planelles, Dr T. Sykora, Prof. Dr J. van der Vliet, Prof. Dr J. Zangenberg.

The jury selected two winners and two runners-up in each category.

BA Thesis, First Prize: Louise van der Vlugt – Heiligheid siert uw huis: Tempelherinnering in woord en beeld op laatantieke synagoge- en kerkmozaïeken

BA in Ancient Near Eastern Studies (Hebrew and Aramaic), Leiden University; thesis supervisors: Dr M.L. Folmer and Dr T.J. Stökl.

Abstract

De late oudheid (hier verstaan als de 3de-7de eeuw van de gangbare jaartelling) was een dynamische periode voor de ontwikkeling van het Rabbijns jodendom en het christendom, en voor de verhoudingen tussen beide. In de gedeelde ruimte van het “Heilig Land” vonden interacties tussen joden en christen, en de daarmee gepaard gaande kruisbestuiving, spanningen en creatieve kansen, onder meer hun neerslag in monumentale mozaïekenvloeren van synagogen en kerken.

Als raam op deze kunstzinnige wisselwerking neemt deze scriptie mozaïeken waarop de oude joodse Tempel wordt gethematiseerd, die in het jaar 70 was verwoest, maar in zowel de joodse als christelijke herinnering voortleeft, zij het op van elkaar verschillende manieren. In verscheidene laatantieke synagogen en kerken van de Byzantijnse provincies Palaestina en Arabia wordt de Tempel, gevat in mozaïek, binnen de muren van het tegenwoordige godshuis afgebeeld, opgeroepen en daarmee actueel gemaakt. Centraal in deze scriptie staat de vraag welke uitwerking deze Tempelmozaïeken hadden op wie hen zag, en specifiek welke uitwerkingen zij hadden op de manier waarop deze beschouwer via de mozaïeken de relatie tussen de Bijbelse Tempelcultus en de tegenwoordige synagoge of kerk begreep. Deze vraag wordt gezien de artistieke samenhang tussen joodse en christelijke mozaïeken en de gemeenschappelijkheid van het Tempelerfgoed comparatief benaderd, zonder daarbij van het polemische perspectief uit te gaan dat veel van het onderzoek naar de Tempelmozaïeken tekent.

Steunend op archeologische theorieën over monumentaliteit, die het mogelijk maken om de mozaïeken niet alleen als dragers, maar ook als makers van collectieve herinnering aan de Tempel te beschouwen, beargumenteer ik dat de mozaïeken in staat zijn om een conceptuele brug te bouwen tussen het monument dat ze afbeelden (de Tempel) en het monument waarin ze liggen (de synagoge of kerk). Case studies illustreren dit vermogen. Eén hoofdstuk neemt visuele representaties in beschouwing van (mogelijke) Tempelfaçades, al dan niet geflankeerd door offerdieren, en voorwerpen uit de Tempelcultus. Een tweede hoofdstuk verlegt de blik naar mozaïekinscripties die het synagoge- of kerkgebouw tekstueel aan de Tempel (lijken te) verbinden, door het gebouw te typeren als ‘heilige plaats’ of door Tempelgerelateerde psalmverzen te citeren. Aan de hand van visuele en tekstuele analyse, met oog voor de situering van de mozaïeken binnen de synagoge of kerk en het zintuigelijke samenspel tussen het mozaïek en diens decoratieve en liturgische omgeving, ga ik na hoe en in hoeverre Tempelmozaïeken de laatantieke joodse en christelijke beschouwer uitnodigden om het gesuggereerde verband tussen de Tempel en de synagoge of kerk inderdaad te leggen, en hoe het joodse en het christelijke materiaal zich in dat opzicht laat vergelijken.

Jury remarks

“The thesis by far excels BA-requirements and should be transformed into an academic article. The juror would recommend, for example, and can establish contacts with BABesch.”

“Uitstekend stuk werk met een heldere vraagstelling en een zeer deugdelijke methodische aanpak. De studie laat zien dat beeld- en tekstanalyse in combinatie met elkaar tot interessante conclusies kan leiden en de auteur toont zich bekwaam op beide vlakken.”

MA Thesis, First Prize: Nolke Tasma – Funerary Monuments in Palmyrene and Nabataean Inscriptions. RegionalFunerary Traditions Reflected in the Epigraphy of the Roman Near East

Classics and Ancient Civilizations (Hebrew and Aramaic Studies), Leiden University; thesis supervisors: Dr M.L. Folmer and Dr T.J. Stökl.

Abstract

‘For the living know that they will die, but the dead know nothing, they do not have a reward anymore, because their memory is forgotten’, Qoheleth says (9:5). The fear of being forgotten after this life is one common to all ages and cultures. The desire to be remembered, to leave something behind forever, is part of our human nature, and often proves a futile one. So too for many of the monuments constructed about 2000 years ago in Palmyra, in the desert of modern-day Syria. The tombs in the graveyards of the oasis are remembered as famous architectural constructions of the Middle East, but sadly, most of them have been reduced to their treatment in the archaeological records after their destruction. The Tomb of Elahbel, visible on the title page, was designed to last for eternity, to commemorate their founders and their founders’ families, but between August 27 and September 2 of 2015, the tower was destroyed with explosives. The largest and best-preserved tombs were targeted, says the official report. The visible reminder of a pagan culture, with an enormous funerary tower commemorating the family buried in it, was not allowed to exist anymore – a large sum of explosives brought an end to the founders’ wishes in an instant.

Whilst it is impossible to reverse this tragedy, much information can still be retrieved from the archaeological and epigraphic records, and there is still a lot to be discovered about these people. This thesis hopes to play a minor role in rediscovering more about the lives of the people living in the ancient Middle East 2000 years ago. This can be done by taking a close look at the way these funerary spaces were talked about and conceptualised – by gathering the various terms for funerary architecture used in Aramaic and Greek funerary epigraphy from Palmyra and the Nabataean kingdom.

The combined evidence shows that the funerary sphere, as the most local sphere visible through the epigraphic evidence, is strongly impacted by social change. The nouveaux riches in Palmyra and Nabataea desire to express their cultural identity through funerary complexes, which causes the monumental architecture to be opened up to more diverse groups, increasing their capacity through shared hypogea and façade tombs, but decreasing their monumentality. At Palmyra, the upper elite finds itself opposed to these developments, interdicting the cessions of family tombs. The convictions of the higher aristocracy about the funerary sphere were also reflected in the vocabulary – in cession texts, the familial aspect of a tomb (expressed by the term bt ˁlmˀ) was avoided. Moreover, the terms npšˀ and μνημεῖον, referring to aboveground monuments indicating a burial space, are only regularly used for simple pit-graves after Palmyra’s demise in 273 CE. In Nabataea, the developments seem to be more related to the geographic realities in the respective regions, and the question of visibility through inscriptions appears to be of lesser importance.

The results show that a careful and comprehensive analysis of the vocabulary related to funerary architecture in Palmyra and Nabataea reveals promising insights about the funerary traditions and the influences of social groups on them.

Jury remarks

“Ik heb deze scriptie met veel plezier gelezen. Hij is zo goed dat ik de neiging had hem met academische publicaties binnen het vakgebied te vergelijken. Een hoogstaande scriptie dus van een veelbelovend onderzoeker. Ik kijk uit naar toekomstig werk.”

“The benefit of Nolke Tasma’s thesis above all lies in the meticulous collection of often not well accessible funeral data and the careful discussion with secondary, mostly socio-linguistic literature. That makes the thesis a welcome basis for future research in a specific area, for example a comparison with contemporaneous funerary culture in Judea and Galilee.”

BA Thesis, First Runner-up: Tara Sikkel – Van kopiëren tot innoveren: Een studie naar archaïsme in de Late Tijd met een focus of de Piramideteksten in de tombes van Montuemhat en Petamenope

BA in Ancient Near Eastern Studies (Egyptology), Leiden University, thesis supervisors: Prof. Dr O.E. Kaper and Dr K. Donker van Heel.

Abstract

Zoals de moderne mens gegrepen is door de geschiedenis van het Oude Egypte, waren de Egyptenaren destijds ook geïnteresseerd in hun eigen verleden. Gedurende de Egyptische geschiedenis werd er bijvoorbeeld teruggegrepen naar elementen uit het verleden die in de loop der tijd min of meer in onbruik waren geraakt. Dit fenomeen wordt archaïsme genoemd. De Late Tijd staat bij uitstek bekend om de opleving van stijlen, motieven en teksten uit oude bronnen. Deze bestaande tradities werden echter niet zomaar ‘gekopieerd’: ze vormden de basis voor innovatie.

De tombes van Montuemhat (TT 34) en Petamenope (TT 33) in Thebe bevatten een rijk decoratief programma waarin vormen en stijlen uit alle fasen van de faraonische geschiedenis op innovatieve wijze met contemporaine elementen zijn gecombineerd. Deze tombes kunnen zodoende als exemplarisch voor het begrip archaïsme gezien worden. Naast een veelzijdig, archaïserend beeldprogramma bevatten de tombes een uitgebreid tekstprogramma waarin onder andere de Piramideteksten terugkomen. In hedendaags onderzoek wordt dit tekstcorpus echter niet altijd in verband gebracht met archaïsme. Deze scriptie tracht te achterhalen in hoeverre de Piramideteksten onderdeel uitmaken van de archaïserende trend van de Late Tijd. Omdat het ‘kopiëren’ en ‘innoveren’ van bestaande tradities onlosmakelijk met deze trend verbonden is, wordt er in de scriptie onderzocht hoe de Piramideteksten zijn verwerkt in de archaïserende decoratieve programma’s van de tombes van Montuemhat en Petamenope en hoe innovatief dit is.

De scriptie trapt af met een theoretisch kader waarin de huidige discussiepunten en terminologie rondom het begrip archaïsme uiteengezet wordt. Hierna wordt er aan de hand van voorbeelden uit de beeld- en tekstprogramma’s van de tombes van Montuemhat en Petamenope geïllustreerd hoe archaïsme in de praktijk tot uiting komt. Vervolgens worden verschillende fragmenten van Piramideteksten uit de tombes van Montuemhat en Petamenope vergeleken met fragmenten uit Ouderijkse piramides. Deze vergelijking heeft een paleografische insteek. De verschillen en overeenkomsten die bij deze vergelijking gevonden worden, tonen de mate waarin kopiëren en innoveren een rol hebben gespeeld in de weergave van de Piramideteksten in de Late Tijd.

De resultaten van deze vergelijking wijzen uit dat de verwerking van de Piramideteksten in de tombes van Montuemhat en Petamenope wordt gekenmerkt door een systematische overname van de inhoud van de tekst enerzijds en gedetailleerde aanpassingen in de opzet en het hiërogliefengebruik anderzijds. Hiermee volgen de Piramideteksten de archaïserende tendens die als een rode draad door de figuratieve en tekstuele decoratie van beide tombes loopt. Desalniettemin zijn er ook opmerkelijke verschillen tussen de Piramideteksten in beide tombes waarneembaar. Zo lijken de Piramideteksten in de tombe van Petamenope opzettelijk terug te grijpen naar Ouderijkse tradities, terwijl de Piramideteksten in de tombe van Montuemhat veel invloeden uit latere tijden tonen. Dit roept de vraag op welke bronnen ter inspiratie zijn gebruikt voor de verwerking van de Piramideteksten. Het is onduidelijk in hoeverre fysieke monumenten of modellen uit archieven de basis vormen voor de verwerking van archaïserende elementen, zoals de Piramideteksten, en in hoeverre er gebruik is gemaakt van Ouderijkse bronnen of latere bronnen. Hier valt in toekomstig onderzoek nog veel winst te behalen.

MA Thesis, First Runner-up: Stamatios Vogiatzopoulos – Chalcolithic Pottery “on the rocks”. Petrography of Red-on-White, Plain White and Red Monochrome wares from Chlorakas-Palloures, Cyprus: A pilot study

MSc in Archaeological Science (Material Culture Studies), Leiden University, thesis supervisors: Prof. Dr P.A.I.H. Degryse and Prof. Dr B.S. Düring.

Abstract

Based on the available material evidence, it has been proposed that for the most past of the Middle Chalcolithic period, populations were organized in individual households within relatively egalitarian societies. However, during the second part of this period, certain signs of social inequality are traced in the archaeological record. Following this “rise of individual status” there is an informational/occupational hiatus, detected at the site of Kissonerga-Mosphilia and probably also at Lemba-Lakkous, and it is dated at the transitional period between the Middle and Late Chalcolithic periods. In regards to Pottery production, the production of the once ubiquitous Red-on-White vessels gradually receded, while there was a simultaneous rise in the production of Red Monochrome Pottery. Finally, following this transitional period was, as Peltenburg interpreted, a time of social equality reconstitution within the Late Chalcolithic societies.

Chlorakas-Palloures, in the Paphos region, southwest of Cyprus, is one of the very few archaeological sites that possess safely stratified material remains from the aforementioned transitional stage between the Middle and the Late Chalcolithic periods. Therefore, an analysis of its Pottery assemblage might shed more light into the knowledge gap of this period.

In the present pilot study, I analyze 32 thin sections, sampled from ceramic vessels which appertain to the Red-on-White, Red Monochrome Painted and Plain White Chalcolithic Pottery categories, coming from Chlorakas-Palloures. As a means to their analysis, I implement the method of Thin-section Ceramic Petrography and my main research question is: “What can a petrographic analysis show about the technological evolution and variability of production of Red Monochrome, Red-on-White and Plain White Chalcolithic Pottery, at the site of Chlorakas-Palloures?”.

My goal is to describe the chaȋne opératoire of each Pottery ware under study, in order to contribute any possible information in regards to the steps of their technological production and their technological evolution. Finally, I intend to evaluate whether there was any type of specialization in ceramic production, such as the ones of the possible pendant-maker workshop at Kissonerga-Mosphilia and the conspicuously luxurious production of pendants and figurines at Laona.